Maak er maar wat van

Ik zit in een cute surfcafé in Costa Rica, neem slokjes van mijn iced latte en doe wat remote werk achter mijn laptop. Dat klinkt erg idyllisch en dat is het ook, maar tegelijkertijd verzeker ik me ervan dat Coldplay hard genoeg zingt via mijn noise-cancelling koptelefoon, omdat ik anders de prikkels van de spelende kinderen om me heen niet trek. Het is eigenlijk best komisch: ik zit in de ultieme "Instagram versus reality"-situatie.

Mijn uitzicht. Tenminste, voordat het druk werd.

Het brengt me ook op een vraag. Ik probeer namelijk altijd toekomstige situaties in mijn hoofd te voorspellen om een gevoel van controle te hebben, zoals in het voorbeeld hierboven (ik zag me al helemaal viben in bovengenoemd koffietentje, maar de werkelijkheid bleek iets genuanceerder). Maar ook in de oceaan heb ik vaak bepaalde verwachtingen van de condities en hoe ik die ga surfen. Meestal klopt het in de praktijk voor geen meter. Het bestaan lijkt me dan plotseling te verrassen: soms op een leuke, soms op een minder leuke manier. Dus eh, hoe maakbaar is het leven eigenlijk?

Pfoe, dat is een diepe. Maar ook best interessant. In dit blog neem ik je mee in mijn gedachtespinsels en laat ik je zien wat surfen en maakbaarheid met elkaar te maken hebben vanuit de context van Latijns-Amerika.

De ene kant: het leven is niet maakbaar

Ik liep een paar dagen geleden met de verhuurster van mijn studio over het strand. Ze is kunstenares, beschildert surfboards en heeft veel interessante ideeën over het leven. Nadat we een duik in de oceaan hadden genomen belandden we in een gesprek over je gedachten. In hoeverre hebben die eigenlijk invloed op je bestaan?

Diepe gesprekken voor de surfsessie

"Ik geloof dat als veel mensen denken dat er iets ergs gaat gebeuren, je toestaat dat het ook daadwerkelijk gebeurt", zei ze. "En andersom ook. Daarom moet je sterk staan en blijven geloven in het goede". Ik moest gelijk denken aan het concept van self-fulfilling prophecy: wanneer je iets heel sterk gelooft, ga je er ook naar handelen en komt het nog uit ook. Als je dat bewust doet, heet het manifesteren: het gebruiken van gedachten, gevoelens en overtuigingen om je doelen te bereiken. Dat klinkt heel mooi en positief. Maar een sterk geloof in de kracht van je gedachten kan je ook met een schuldgevoel opzadelen. Want draai het eens om: als ik mijn doelen niet bereik, heb ik dan niet goed genoeg gemanifesteerd? Ligt het dan aan mij? En we kunnen toch niet overal controle over uitoefenen? Sommige dingen overkomen je toch gewoon?

De andere kant: je hebt een bepaalde invloed

De andere kant op geldt het ook: wanneer je juist denkt dat je nergens wat aan kunt doen, "overkomt" het leven je als het ware en kun je in een slachtofferrol terechtkomen. Daar kletste ik over met een bevriende surffotograaf. Hij had net wat video's gemaakt van mijn surfsessie en we bleven even hangen op het strand.

Ieder mens met een eigen verhaal

Hij had een bijzonder verhaal: opgegroeid in een klein dorp in Argentinië, altijd het gevoel dat hij daar niet hoorde, psychische problemen, therapie, reizen, drugs, een dochtertje en nu een groeiende carrière als foto- en videograaf. Alles wat hij had meegemaakt leerde hem dat het niet helpt om te denken dat jou alleen maar slechte dingen overkomen en daarin te blijven hangen. Hij probeert nu elke dag bewust op te staan met de gedachte: vandaag vecht ik er weer voor. Voor mijn dochtertje. Voor mezelf.

Surfen als middenweg

Er is dus zoiets als een invloedssfeer, maar met grenzen. En wie leert ons dat beter dan de oceaan? Pas dacht ik eens even flink aan mijn turns te gaan werken, maar alle golven waren close-outs. En daarna wilde ik na een gesurfte golf opnieuw uitpeddelen, maar de branding gaf niet mee en ik heb wel 100 duckdives gedaan om er te komen. Aan de condities kon ik niks veranderen en dat vertelde ik mezelf ook: "vandaag is het niet best, dat geeft niet, daar kun je niks aan doen en er komen vast weer betere dagen". Wél probeerde ik te doen wat ik kon binnen de gegeven omstandigheden. Me goed positioneren en geduldig wachten op een surfbare golf, rustig peddelen en niet vechten tegen de stroming, mijn doelen bijstellen gedurende de sessie en gezellig kletsen met mensen in de line-up om mijn frustratie niet de overhand te laten nemen.

Je hebt nou eenmaal goede en slechte surfdagen

Het is uiteindelijk een beetje van beiden: wat ligt er buiten je bereik en waar kun je met je mindset en acties wat aan veranderen? Omdat dit heel subjectief is, liggen de meningen ver uiteen op dit gebied. Maar of je nou gelooft in de kracht van je gedachten op de werkelijkheid of juist heel erg kriebelig wordt van denken in maakbaarheid: wees je er bewust van dat dit speelt.

Want misschien moet je soms je verwachtingen bijstellen en voorkom je daarmee teleurstellingen. Misschien kun je dan ook liever zijn voor jezelf: het is niet mijn schuld. En wie weet, op andere momenten, voel je dat je je verantwoordelijkheid kunt nemen en de kansen kunt pakken die binnen je bereik liggen. Ook dat is lief zijn voor jezelf, want hoe goed voelt een flinke dosis empowerment?

Mijn ervaring

Toen ik net in Costa Rica aankwam, had ik nog geen goed logistiek plan voor hoe ik elke dag bij de surfspots zou komen zonder in het bezit te zijn van een auto. Dat zorgde voor een hoop kortsluiting in mijn hoofd: ik wilde gewoon zekerheid hebben dat ik kon surfen wanneer ik wilde! Nu heb ik er creatieve oplossingen voor gevonden, maar dat kostte tijd, en wat er tussendoor is gebeurd had ik zelf nooit kunnen bedenken.

Zo ontmoette ik een steenrijke Italiaan met een beachfront villa die me een lift gaf naar een surfspot verderop toen de plaatselijke condities te heftig waren. Blendde ik in de vriendengroep van het lokale surfcafé met alle scooterritjes (mét boardje onder de arm), surfsessies en filmavondjes van dien. Pikte een oude bekende me op met zijn auto en leerde ik de lokale pro-surfer tienerjongens kennen (stuk voor stuk mooie mensen met unieke verhalen). Alles plannen versus kijken hoe je dag loopt? Ik geloof dat ik daar wel het één en ander over geleerd heb hier in Costa Rica...

Het is altijd goed filosoferen bij de rivier

Matthijn Buwalda, woordkunstenaar en zanger, zegt het zo:

Oh, het leven

Je staat erbij en het gebeurt

Oh, het leven

Uitgevoerd door amateurs

En net als het lijkt of je het begrijpt

Gaat het altijd dan het anders ging

Laat het los, we staan op, we gaan door

Ik hoop dat je na het lezen van dit blog hebt ontdekt waar jouw groeimogelijkheden zitten. Wil je hier verder over doordenken? Pak er dan eens een journal bij en denk schrijvend na over de volgende vragen:

• Welke korte- en lange termijn (surf)doelen heb ik en hoe ga ik deze bereiken?

• Welke verwachtingen heb ik voor de komende surfsessie? En klopten die uiteindelijk?

• In welke (surf gerelateerde) situaties mag ik meer de controle loslaten? Wat is dan helpend om tegen mezelf te zeggen?

• Zijn er surfsessies uit het verleden die me leren dat het altijd wel weer goedkomt? Schrijf ze op.